پروفسور جفری الکساندراستاد جامعه شناسی دانشگاه بیل امریکا اگر برجسته ترین جامعه شناس امریکایی معاصر نباشد حداقل یکی از جریان سازترین و موثرترین جامعه شناسان کنونی امریکاست وی که در زمینه نظریه اجتماعی و جامعه شناسی فرهنگ و سیاست آثار درخشانی منتشر کرده است مهم ترین نظریه پرداز برنامه سخت در جامعه شناسی فرهنگی در برابر برنامه سست جامعه شناسی فرهنگی به شمار می رود در حوزه نظریه جامعه شناختی نیز از نو کارکرد گرایی فراتر رفته و کوشیده است در سنت جدیدی میان فلسفه و مطالعات ادبی و نظریه سیاسی ارتباط برقرار کند .او هم چنین در باب جامعه شناسی فرهنگی و تحولات جدید در اندیشه اجتماعی و جامعه شناسی هم سخن گفته است.و در مورد دین در دنیای جدید و تجربه مدرنیته در ایران هم نظراتی را ارائه نموده است.

از طریق گل نرگس – دفاع از جامعه شناسی جفری الگزندر.

احتمالا خیلی ها نام «پیمایش جهانی ارزش ها» را شنیده اند. اطلاعات جالبی از این طرح روی سایت آن قرارداده شده است. به جز داده های طولی پروژه با فرمت های مختلف، سوالات، کدبوک ها و مستندات طرح هم موجود است. فایل داده ها برای سه نرم افزار SPSS, SAS, STAT روی سایت قرار داده شده که می توانید به رایگان دانلود و تحلیل های مورد نظرتان را روی آن ها انجام دهید. اگر حال یا مهارت استفاده از نرم افزارهای آماری را نداشته باشید می توانید به صورت آنلاین تحلیل های سریع از داده ها بگیرید که به صورت جدول فراوانی، جدول متقاطع، نمودار میله ای بر حسب سوالات مختلف برای مقایسه کشورها بر حسب داده های سال های مشخص ارایه می شود

.

از طریق نیم نگاه.

گفتگوی بابک حقیقی‌راد با ابراهیم توفیق

دکتر ابراهیم توفیق در سال ۱۳۳۸ در شهر آبادان متولد شده است. وی تحصیلات دانشگاهی خود را در کشور آلمان گذرانده و دکترای خود را در رشته جامعه‌شناسی از دانشگاه فرانکفورت دریافت کرده است. تخصص اصلی او «جامعه‌شناسی سیاسی» است و در رابطه با جامعه‌شناسی تاریخی در ایران نیز بررسی‌ها و مطالعات قابل توجهی را انجام داده است. او بیش از سه سال است که پس از بازگشت از آلمان در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی تدریس می‌کند و در همین مدت کوتاه به دلیل نگاه‌های جدید و انتقادی در حوزه جامعه‌شناسی در میان دانشجویان از محبوبیت فراوانی برخوردار شده است.

از طریق هم آوا: سایت دانشگاهیان ایرانی.

تغییرات به وجود آمده در نگرش‌ها و مطالبات طبقه متوسط در ایران از یک سو و ورود افراد بیشتری از طبقه کارگری و یا طبقه فقیر به طبقه متوسط جامعه، و راهکارهایی با رویکرد مسالمت جویانه اما با فشار اجتماعی بالا که در پس یک برنامه سیاسی و یا مشارکت اجتماعی دیده می‌شود، نشان دهنده تغییرات پرشتاب در جامعه ایران است که اغلب به دلیل ناشناخته ماندن زمینه‌ها و دلایل وقوع آن غافلگیر کننده بوده است.

از طریق نقد و نظر – طبقه متوسط و نگرش‌های اجتماعی.

زندگی در تهران و پرسه زدن در خیابان هایش علاوه بر نگرش دلزده مد نظر زیمل، نوعی مازاد دلزدگی ،نوعی تنفر و گیجی مضاعف نسبت به شرایط پیرامونی را سبب می شود. دلزدگی مد نظر زیمل، نوعی کارکرد روان شناختی و دفاعی در برابر شدت تحریکات عصبی را برای فرد دارد اما این نوع دلزدگی خاص در کلان شهرتهران، ناشی از سرگیجه و تنش شدید میان شتاب بی وقفه ی زندگی و بی برنامگی،بروکراسی ناتوان،مدیریت سردرگم و اقتصادِ بیمارجهان سومی است.

از طریق تجربه رخداد: بر آستان ِ ویرانه.

به‌جز شعبان جعفری، باشگاه تاج‌سابق به مدیریت پرویز خسروانی پایگاه استقرار به اصطلاح مردمی شد و ساماندهی کودتا را در وسط شهر بر عهده گرفت

سایت گروه مجلات همشهری: چهره های ورزشی در ماجرای کودتای ۲۸ مردا چه نقشی داشتند ؟ نشریه ورزشی « تماشاگر» گروه مجلات همشهری در گزارشی به این موضوع پرداخته است.

مهدی حدادپور در این گزارش ، به نقش شعبان جعفری ( بی مخ ) به عنوان رییس فدراسیون ورزش های باستانی و پرویز خسروانی مدیر باشگاه تاج سابق اشاره کرده است. این گزارش در بخش « وقت اضافه» منتشر شده که در هر شماره به بخشی از تاریخ ورزش ایران می پردازد….

متن این گزارش در ادامه می آید:

از طریق گروه مجلات همشهری – ورزشی های کودتاچی.

نوشته‌‌های دکتر آزاد، همانند کتابهایشان، همچنان  انشای بسیار ضعیف و پرغلطی دارند و همچنان با گویی که با شتابزدگی و تعجیل نوشته شده باشند، چنگی به دل نمی‌زنند، چیزی به خواننده اضافه نمی‌کنند و سطحی و بی‌هدف به نظر می‌آیند.

این یادداشت را بخوانید:

نظریه انحطاط اندیشه در ایران

سیدجواد طباطبایی یکی از صاحب نظران حوزه مطالعات تاریخی و اندیشه در ایران می باشد. او صاحب نظریه ای است که خودش آنرا “نظریه انحطاط” نامیده است. عنوان نظریه اش عنوان یکی از اصلی ترین کتابهای او نیز می باشد. برای طراحی نظریه انحطاط، او به طرحی از نظریه دولت در ایران اقدام کرده است. او مدعی است که دولت در ایران معادل معنایی که در ادبیات غربی مطرح شده، نمی باشد. زیرا دولت در غرب…

باید تلاش کنیم در اعماق تاریخ به درجه صفر دیوانگی در سیر جنون دست یابیم، یعنی زمانی که برداشت انسان از جنون یکدست و نامتمایز بود، زمانی که مرزبندی میان عقل و جنون خود هنوز مرزبندی نشده بود. ایده این «شکل دیگر» را باید از همان ابتدای راهش توصیف کرد و دریافت که چگونه در یک سوی حرکت خود خرد را به جاگذاشت و در سوی دیگر دیوانگی را، آنچنان که خرد و دیوانگی نسبت به هم بیرونی شدند، راه را  بر هرگونه تبادل بستند و هر یک برای دیگری حکم مرده را یافتند.

چکیده‌ی کتاب تاریخ جنون را دانلود کنید.

اگر به مباحث مقدماتی جامعه‌شناسی معرفت علاقه‌مندید، می‌توانید چکیده‌ای از مباحث مطرح شده در یکی از این دوره‌ها را از طریق سایت پاییز دانلود کنید.

این مباحث شامل سرفصل‌هایی همچون موارد زیر است:

شناخت و جامعه‌شناسی شناخت

شرایط موثر بر شناخت

حاملین شناخت

اسطوره

ویژگی‌های اسطوره

ساختارهای اسطوره

شرایط شکل‌گیری اسطوره

شرایط مرگ اسطوره

ایدئولوژی

شرایط ظهور و مرگ ایدئولوژی

ایدئولوژیزه کردن و ایدئولوژی‌زدایی از دین در ایران

عوامل شکل‌گیری تلقی ایدئولوژیک از دین

دلایل ایدئولوژی‌زدایی از دین

یوتوپیا

ویژگی‌های یوتوپیا

شرایط ایجاد یوتوپیا

شرایط مرگ یوتوپیا

یوتوپیای مذهبی

دانلود چکیده‌ی مباحث دوره‌ی جامعه‌شناسی شناخت دکتر نیک‌پی

nikpey

این کتاب که برگرفته از رساله‌ی دکتری نویسنده است، با این پرسش آغازین برای نویسنده آغاز می‌شود که

… چرا و چگونه با وجود پیشینه‌ی چندین ده‌ساله‌ی مدرنیزاسیون در ایران که گسترش شهرنشینی و تنوع و رشد مشاغل جدید را همراه داشت، با وجود این‌که برخی از این قشرها دارای پیشینه‌ی تحزب و مبارزه‌ی سیاسی نیز بودند، در سال‌های پایانی سده‌ی بیستم، هنگامی که به گمان بسیاری از پژوهشگران اجتماعی، نیروهای سنتی جامعه رو به زوال بوده و قشرهای متوسط جدید عامل نوسازی و پیشرفت کشورهای توسعه نیافته هستند، در این کشور انقلابی به رهبری روحانیان و قشرهای سنتی روی داد که چهره‌ی جامعه را دگرگون کرد و گفتمان سیاسی آنان به گفتمان مسلط جامعه‌ی ایران تبدیل گردید.

قصدم از ارایه‌ی این نقل قول طولانی، جز اشاره به محرک اولیه‌ی نویسنده از زبان خودش، آشنایی کسانی است که کتاب را نخوانده‌اند با نثر نویسنده. نثری ناپخته و سخت‌خوان که در این بخش جمله‌ای شش خطی نوشته است با جملات معترضه و پراکنده‌گویی‌های بسیار آن‌ هم برای اشاره به یک پرسش آغازین که می‌توانست در یک خط هم تنظیم شود.

کتاب ۳۴۰ صفحه‌ای نویسنده به دنبال این پرسش نگاشته می‌شود که چرا با وجود شکل‌گیری طبقه‌ی متوسط در فاصله‌ی سال‌های مورد نظر نویسنده (۱۳۲۰ -۱۳۸۰)، این طبقه هرگز نتوانست رهبری گفتمانی را در تحولات سیاسی ایران به چنگ آورد.

پاسخ نهایی نویسنده به این پرسش، در برداشت من، متوجه دو عامل اساسی است. نخستین عامل به حجم جمعیتی این طبقه در مقیاس کل جمعیت ایران و در مقایسه با طبقه‌ی متوسط سنتی مربوط می‌شود. آن‌چنان که شمار اعضای این طبقه از ۱۰/۸ درصد در سرشماری سال ۱۳۳۵، به ۴۲/۲ درصد در سرشماری سال ۱۳۷۵ رسیده است و این عامل به نظر نویسنده یکی از دلایلی است که این طبقه موفق به تأسیس جنبش جامعه‌ی مدنی از خرداد سال ۱۳۷۶ می‌گردد.

عامل دوم، برمی‌گردد به همان تلقی مارکسی از «طبقه‌ی در خود» و «طبقه‌ی برای خود»؛ طبقه هنگامی می‌تواند نقش فعال در تحولات سیاسی بازی کند که در قالب طبقه‌ای برای خود به آگاهی طبقاتی دست یافته باشد.

نویسنده هیچ تلاش آشکاری برای ارایه‌ی پاسخ دقیق و روشن به سؤال آغازین تحقیق به خرج نمی‌دهد و عواملی که ذکر شد، تنها می‌تواند حکم برداشت منِ مخاطب را از اشارات پیدا و پنهان موجود در کتاب داشته باشد.

پاسخ ارایه شده، در همان نگاه کلی و اولیه، حاکی از آن است که کتاب، حاوی هیچ‌گونه تازگی نظری یا گشایش بینشی برای خواننده نیست و متأسفانه در مواجهه با این پرسش جامعه‌شناختی، همچنان به تکراری‌ترین و دمِ دست‌ترین پاسخ‌ها متوسل می‌شود.

از بارزترین نقاط ضعف کتاب عدم ارتباط قابل فهم میان بخش‌های نظری، تحلیل‌های تاریخی و نتیجه‌گیری و مهم‌تر از آن میان کل این بخش‌ها با سؤال اصلی پژوهش انجام شده است. این خط ارتباطی، به فرض وجود داشتن نیز، هرگز از سوی نویسنده تشریح نمی‌شود و مکانیزم‌های علی عقیم و ناتمام رها می‌گردند.

یکی از نوآوری‌های نظری مورد ادعای کتاب طبقه‌ی متوسط، آن‌جایی است که نویسنده می‌خواهد برای ترسیم فضای اجتماعی هر یک از دوره‌های مورد نظرش، از نظریه‌ی انواع سرمایه‌های بوردیو استفاده کند. در این‌جا نویسنده با اشاره‌ی بسیار مختصری به نقش بی‌همتای دولت در تاریخ ایران، ادعا می‌کند که در تحولات ایران باید علاوه بر مفاهیم سرمایه‌ی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی از مفهوم ابداعی دیگری به نام «سرمایه‌ی سیاسی» استفاده کرد.

نکته‌ی جالب اما در این است که نویسنده در جرح و تعدیل نظریه‌ی بوردیو، حتا به خود زحمت ارایه‌ی یک خط توضیح در مورد مفهوم ابداعی خویش را نمی‌دهد. او تنها اشاره می‌کند من از این مفهوم هم در کنار سایر مفاهیم نظریه استفاده خواهم کرد و تمام. مخاطب نمی‌داند این سرمایه‌ی سیاسی مورد نظر نویسنده چه تعریفی دارد و با چه شاخص‌هایی تعیین می‌شود. گویی که نظریه‌پرداز اصلی (بوردیو) هم پشت میز کارش نشسته و دفعتن تصمیم گرفته است مفاهیم جدیدی ایجاد کند؛ وقتی کار به این سادگی است ما هم چیزی به آن اضافه می‌کنیم!

از جمله‌ی نکات قابل توجه دیگر در مورد کتاب، فرم آن است. نویسنده در مقدمه اشاره می‌کند که کتاب طبقه‌ی متوسط از رساله‌ی دکتری وی برگرفته شده است. صد البته انتشار رساله‌های دانشگاهی قابل اعتنا از خاک خوردنشان در قفسه‌‌های کتابخانه‌ی دانشگاه‌ها بهتر است؛ اما در این موارد نویسندگان معمولن به این نکته توجه نمی‌کنند که فرم و سبک نگارش کتاب در قیاس با رساله‌ی دانشگاهی تفاوت بسیار دارد. هشتاد صفحه‌ی ابتدایی کتاب شامل مجموعه‌ی پراکنده و خنده‌داری از نظریات جامعه‌شناختی است که مخاطب ربط آن‌ها را به هم و به موضوع کل کتاب درک نمی‌کند.

معضل فرم در نگارش کتاب یکی از معضلات شایع بین جامعه‌شناسان ایرانی است. آن طور که پیداست بیشتر آن‌ها نه می‌دانند یک کتاب چه ویژگی‌های فرمی باید داشته باشد و نه، با تأسف بسیار، فارسی را خوب و روان می‌نویسند.

با این همه، در این روزگار غریب، باید از زحمات محمد حسین بحرانی و به ویژه نشر آگاه سپاسگزاری کرد که دست به انتشار کتابی جامعه‌شناختی در موضوعی مهم و البته در تیراژ ۱۱۰۰ نسخه زده‌اند. کتاب طبقه‌ی متوسط حرف تازه‌ای برای خواننده‌ی آشنا به کلیات تئوری‌های قشربندی و تاریخ معاصر ایران ندارد، اما مطالعه‌ی آن‌ را به همه‌ی کسانی که از آشنایی مقدماتی با این دو برخوردار نیستند، پیشنهاد می‌کنم.

مفدمه‌ی کتاب طبقه‌ی متوسط را می‌توانید با کلیک روی این جمله دانلود کنید.